Uitgelachen

Enigszins verscholen in de natuur ligt zomaar een zorgwekkende hoop overblijfselen van een vrolijk feestje. Lachgastanks met gratis accessoires, lichtzinnig vermaak, nog verpakt in kartonnen dozen. Het lintje van de politie benadrukt dat de openbare werken zijn ingelicht.

N₂O, distikstofmonoxide ofwel lachgas heeft een merkwaardige uitwerking op het menselijk gedrag. Deze verbinding van stikstof en zuurstof kwam in de 18e eeuw experimenteel tot stand in een Brits laboratorium. Inademing bleek een vluchtig zuurstoftekort in de hersenen te veroorzaken, waarmee men een plezierig gevoel en lachbuien kreeg. Het effect op het gedrag werd vooral als grappig ervaren en vervolgens geëtaleerd als kermisattractie.

Lachgas verdooft de gebruiker en al gauw maakte die eigenschap het gas nuttig als narcosemiddel in ziekenhuizen. Tegenwoordig worden daarvoor minder schadelijke middelen gebruikt en is lachgas vooral bekend als genotsmiddel tijdens feestjes. Ingeademd vanuit ballonnetjes ontsnappen vooral jongeren zo even aan de werkelijkheid. Gebruik lijkt onschuldig, maar blijkt vanwege de risico’s een gevaarlijke verlokking. Lachgas remt de activiteit van de hersenen. Men raakt in een dromerige roes, geluiden klinken anders, de waarneming verandert. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) waarschuwt voor flauwvallen, hoofdpijn, verwardheid en zenuwschade. Tintelingen in tenen en vingers kunnen zelfs langdurig aanhouden. Toch weerhoudt dat sommigen er niet van deze gifgassen aan te bieden op feestjes. Tanks, gevuld met 2 kg lachgas, voldoende om 60 tot 140 ballonnetjes te vullen, worden op internet aangeprezen. Hoewel sinds 2023 verboden, wordt geadverteerd met: “Een fantastisch product voor een gezellige fuif. Vandaag besteld is morgen in huis”. En: “Geen borg, dus de wegwerptank hoeft niet terug gestuurd te worden, dat scheelt tijd, moeite en geld”. Daarmee is lachgas niet alleen schadelijk voor het menselijk lichaam, maar ook voor de natuur. 

Want als de feestgangers zijn uitgelachen zit de organisatie met de restanten... Het wegwerken van lachgastanks en -cilinders is lastig. Ze kunnen ontploffen tijdens de afvalverwerking. Gevaarlijke rommel dus die niet bij het restafval mag, maar dient te worden afgegeven in de milieustraat. Veelvuldig belanden de blikken en de dozen vervolgens in de natuur en draait de gemeenschap uiteindelijk op voor de kosten van het aangenaam verpozen. 

(Karien Scholten)

In haiku:

Koud uitgelachen

Transformeert het feestgedruis 

Tot treurig afval