Onzekerheid voor boeren blijft

door Henk van de Bunt

De nieuwe stikstofplannen van het kabinet bieden voorlopig nog weinig duidelijkheid voor de boeren in Westbroek. Juist omdat het dorp voor een deel ligt in het Natura 2000-gebied Oostelijke Vechtplassen en delen van het dorp daar ook aan grenzen, is de kans groot dat toekomstige maatregelen ook hier voelbaar worden. Welke gevolgen dat precies heeft, is echter nog niet bekend.

Westbroek ligt deels in het beschermde natuurgebied. De Westbroekse Zodden beginnen direct aan de rand van het dorp en maken deel uit van de Oostelijke Vechtplassen. Daarmee behoort Westbroek tot de dorpen in de provincie Utrecht die het dichtst tegen een Natura 2000-gebied aan liggen.

Aanpak

Het kabinet presenteerde vrijdag een nieuwe aanpak om de stikstofuitstoot fors terug te dringen. Het landelijk doel is een vermindering van ongeveer 45 procent. Rond kwetsbare Natura 2000-gebieden komen waarschijnlijk bufferzones van 500 of 1.000 meter. Binnen die zones kunnen strengere regels gaan gelden voor agrarische bedrijven.

Daarbij wordt onder meer gedacht aan beperkingen voor het uitrijden van mest. Boeren zouden daardoor meer mest moeten laten afvoeren, wat de bedrijfskosten verhoogt. Ook behoren natuurherstel, overgangszones en gebiedsgerichte maatregelen tot de plannen.

Westbroek

Voor Westbroek is nog niet duidelijk of en in welke vorm deze maatregelen gaan gelden. Het kabinet heeft nog geen definitieve lijst gepubliceerd van de Natura 2000-gebieden die als eerste onder de nieuwe aanpak vallen. Omdat de Oostelijke Vechtplassen volgens de provincie al jaren bekendstaan als een stikstofgevoelig natuurgebied, ligt het wel voor de hand dat ook de omgeving van Westbroek bij de verdere uitwerking wordt betrokken.

Naast bufferzones wil het kabinet ook kijken naar het vrijwillig verplaatsen of uitkopen van agrarische bedrijven. Daarnaast wordt gewerkt aan een systeem waarbij het aantal dieren beter moet aansluiten op de hoeveelheid beschikbare landbouwgrond. Volgens minister Jaimi van Essen moet deze aanpak een einde maken aan de langdurige onzekerheid voor boeren en tegelijkertijd ruimte creëren voor natuurherstel, woningbouw en vergunningverlening.

Provincie 

Ook de provincie Utrecht werkt ondertussen verder aan haar eigen stikstofaanpak. In het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) staan maatregelen om de natuur rond kwetsbare gebieden te versterken. 

Omdat Westbroek deels in de Oostelijke Vechtplassen ligt en daar ook aan grenst, kunnen ook provinciale maatregelen gevolgen hebben voor de landbouw in en rond het dorp. De provincie reageerde positief op de plannen van het kabinet en ziet veel overeenkomsten met het eigen beleid. Wel wil Utrecht de landelijke voorstellen eerst nader bestuderen voordat inhoudelijk wordt gereageerd op de verschillen.

Zienswijzen

Op het ontwerp van het UPLG zijn ruim 1.700 zienswijzen ingediend. Volgens de provincie zijn alle reacties inmiddels beoordeeld en verwerkt. Gedeputeerde Staten nemen naar verwachting op 14 juli een besluit over het definitieve programma. De stukken worden een dag later openbaar gemaakt. Pas daarna zal duidelijker worden welke gevolgen de provinciale plannen hebben voor agrariërs in onder meer Westbroek. 

Voor de boeren in het dorp betekent dat voorlopig vooral één ding: de aangekondigde stikstofaanpak biedt nog geen zekerheid. Welke regels uiteindelijk gaan gelden, wordt de komende maanden duidelijk.